Veurvaajers

Wie zijn we? Waar komen we vandaan? Veurvaajers: deze crossmediale geschiedenis laat je terug de tijd in gaan naar Zuid-Limburg in de periode 1780-1980.

In muziek, beeld en woord nemen de tweelingbroers Chris en Stijn Dols (1985) hun familiegeschiedenis onder de loep. Om erachter te komen hoe bepaalde vertellingen en zekere kernwaarden—hard werken, zelfontplooiing, niet opgeven, kansen grijpen, jezelf nuttig maken—vanuit de laatste generaties aan hen zijn doorgegeven. In treffende miniatuurtjes over hun voorouders, telkens passend muzikaal omlijst en gezongen in onvervalst Limburgs dialect, voeren zij de luisteraar mee in hun stamboom. Door de alledaagse gebeurtenissen die zij vertellen, roepen zij een wereld van weerbaarheid op die vaak vreemd lijkt maar tegelijkertijd opvallend vertrouwd.

Ontmoet bijvoorbeeld Jan Michiel (1828). In de jaren 1880 verruilde deze landbouwer het vertrouwde dorpse Munstergeleen voor het onbekende van Maastricht, waar hij als dagloner een nieuw bestaan opbouwde. Of neem zijn zoon Peter Laurens (1866), die als arbeidsmigrant meer dan tien jaar lang vertoefde in het Duitse Ruhrgebied en terugkeerde naar de eerste grootindustriële stad van Nederland, en diens zoon Peter Jozef (1894), die net als enkele andere familieleden arbeider werd bij schoorsteenaristocraat Regout en daarna jarenlang zwoegde in de zinkwitfabriek Eijsden. De voornaamste protagonist is Antoon Peter (1925): meester-meubelmaker en ondernemer in het stadsdeel Wyck, vorst van carnavalsvereniging De Keemeleers, en politicus.

Deze kleine verhalen, gelardeerd met anekdotes en inzichten die nu eens aangrijpend en dan weer grappig zijn, plaatsen de gebroeders Dols tegen grotere lokale en regionale decors in binnen- en buitenland. Dat doen zij op een cd, in het bijbehorende (luister)boek, in een mini-tentoonstelling en live op het podium. Aangezien die verhalen ook worden vertaald naar het nu dankzij foto’s van kunstfotograaf Roy Soetekouw, is Veurvaajers boeiend voor iedereen die geïnteresseerd is in het heden en het verleden van Limburg, en zich afvraagt waar zijn of haar wortels liggen.

Het door Soetekouw ontworpen projectlogo toont twee ankerplaatsen in de geschiedenis van de familie Dols: het oude kerkje in Munstergeleen en de woonflat Cité Ouvrière in Maastricht, die bestemd was voor de arbeiders van Regout.